گزارش آزمایشگاه مرجع جهانی بیماری تب برفکی از پایش سویه‌های ویروس تب برفکی در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶

مقدمه و وضعیت پایش

این متن حاوی اولین گزارش فصلی تب برفکی در سال ۲۰۲۶ می باشد. در این بازه زمانی، آزمایشگاه مرجع جهانی تب برفکی (WRLFMD)، نتایج حاصل از نمونه‌های دریافتی از کشورهای الجزایر، آذربایجان، بنگلادش، مصر، اتیوپی، کنیا، لبنان و آفریقای جنوبی را گزارش کرده است. همچنین، توالی‌های ژنتیکی جدیدی جهت تجزیه و تحلیل‌های مرتبط با موارد بروز تب برفکی در بوتسوانا، جمهوری خلق چین، اسواتینی، غنا، ایران (از طریق GenBank)، جمهوری کره، نیجریه و اسرائیل ارسال شده است.

تحولات منطقه‌ای در خاورمیانه و اروپا

 وضعیت تب برفکی در مناطق مختلف جهان به دلیل نفوذ سویه‌ها و سروتیپ‌های اگزوتیک (Exotic) بسیار پویا و متغیر باقی مانده است. در خاورمیانه و اروپا، حوادث با سرعت بالایی پیش رفته‌اند؛ به طوری که شیوع‌های جدید ناشی از سروتیپ SAT 1 در قبرس (توپوتایپ SAT1/III) و جزیره لسبوس یونان گزارش شده است. این موارد نشان‌دهنده سومین یا چهارمین نفوذ ویروس تب برفکی به اروپا در بازه زمانی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ می‌باشد. در حال حاضر واکسیناسیون گسترده در جمهوری قبرس با هدف دستیابی به وضعیت «عاری از بیماری با واکسیناسیون» پس از مهار کانون‌ها در حال اجرا است.

گسترش بی‌سابقه در آسیا

 در اواخر ماه مارس، گزارش‌های خبری مبنی بر شیوع سروتیپ SAT 1 در گله‌های گاو شمال غربی چین (منطقه سین‌کیانگ) منتشر شد که اکنون به طور رسمی در سامانه WOAH-WAHIS ثبت شده است. گسترش سویه SAT 1 (که توپوتایپ آن به طور غیررسمی SAT1/III گزارش شده) به این مناطق از آسیا امری بی‌سابقه است و مخاطرات جدیدی را جهت انتشار بیشتر این سروتیپ به شرق و جنوب شرق آسیا ایجاد می‌کند.

وضعیت در آفریقا و تنوع آنتی‌ژنیک

 در جنوب آفریقا، گردش مداوم ویروس خطرات را برای کشورهای عاری از بیماری افزایش داده است، به طوری که نفوذ سویه SAT1/III منجر به تعلیق وضعیت «عاری از بیماری بدون واکسیناسیون» در لسوتو و بروز کانون‌های جدید در مناطق عاری از بیماری در بوتسوانا شده است. نمونه‌های ارسالی از آفریقای جنوبی نشان‌دهنده حضور چهار لاینج مختلف ویروس (SAT1/II, SAT1/III, SAT2/I و SAT3/I) است.

تطابق واکسن و توصیه‌های فنی برای تولیدکنندگان

 داده‌های مربوط به تطابق واکسن (In vitro matching) برای محصولات سه تأمین‌کننده در این گزارش ارائه شده است که شواهد اولیه از تنوع آنتی‌ژنیک در سروتیپ SAT 1 را تایید می‌کند. در مواردی که مقدار r1 کمتر از ۰.۳ باشد، توصیه می‌شود که مشتریان و تولیدکنندگان به دقت مواردی چون توانمندی واکسن (Potency)، امکان استفاده از دوزهای یادآور (Booster) و پایش پاسخ‌های هترولوگ (Heterologous responses) در دام‌های واکسینه شده را مد نظر قرار دهند.

جنوب شرق و شرق آسیا

 تعداد زیادی از شیوع‌های ناشی از لاینج O/ME-SA/Ind-2001e در اندونزی گزارش شده که نشان‌دهنده افزایش چشمگیر موارد در این کشور است. همزمان، نفوذ جدید این لاینج باعث بروز کانون‌های تازه در جمهوری کره شده است.

ابزارهای پایش و تحلیل

 این رویدادهای غیرمنتظره، اهمیت فعالیت‌های شبکه آزمایشگاه‌های مرجع WOAH/FAO را در پایش مستمر مخاطرات تب برفکی دوچندان می‌کند. متخصصان می‌توانند جهت بازیابی توالی‌های ویروس و بررسی داده‌های نظارتی از داشبورد جدید OpenFMD استفاده کرده و برای انتخاب دقیق سویه واکسن، آنالیزهای سفارشی را از طریق ابزار PRAGMATIST  انجام دهند.

نکته: رویدادهای اصلی جدید گزارش شده از اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۵ با رنگ قرمز و مخازن بومی (Endemic Pools) تب برفکی با رنگ نارنجی متمایز شده‌اند.

منبع: WRLFMD؛  نقشه منطبق بر نقشه جهانی سازمان ملل متحد، ژوئن ۲۰۲۰ می‌باشد.

گردآوری و ترجمه توسط واحد دامپزشکی شرکت دانش بنیان پسوک

ادامه دارد...