نیوکاسل یکی از شناختهشدهترین ویروسهای طیور در دنیاست؛ ویروسی که در گلههای واکسینهنشده میتواند تا ۱۰۰٪ یک گله را نابود کند. حالا این عدد را کنار یک واقعیت ساده اما نگرانکننده بگذارید: مزرعهای کوچک در منطقه قوردهر، جیجیگا، با ۱۵۰۰ قطعه مرغ، که تا آن روز حتی یک نوبت واکسن نیوکاسل هم دریافت نکرده بود. نتیجه، دقیقاً همان چیزی بود که منابع علمی دامپزشکی پیشبینی میکند.
وقتی هیچ واکسنی در کار نبود؛ گزارش عجیب یک طغیان نیوکاسل در اتیوپی
نیوکاسل یکی از شناختهشدهترین ویروسهای طیور در دنیاست؛ ویروسی که در گلههای واکسینهنشده میتواند تا ۱۰۰٪ یک گله را نابود کند. حالا این عدد را کنار یک واقعیت ساده اما نگرانکننده بگذارید: مزرعهای کوچک در منطقه قوردهر، جیجیگا، با ۱۵۰۰ قطعه مرغ، که تا آن روز حتی یک نوبت واکسن نیوکاسل هم دریافت نکرده بود. نتیجه، دقیقاً همان چیزی بود که منابع علمی دامپزشکی پیشبینی میکند.
پرونده: گلهای که هرگز واکسینه نشده بود
در ژانویه ۲۰۲۵، صاحب این واحد پرورشی -با ۱۵۰۰ قطعه مرغ تخمگذار نژاد بوانز براون و بدون هیچ سابقه واکسیناسیونی علیه نیوکاسل- با موجی از تلفات مواجه شد. تا زمان گزارش این طغیان، ۱۲۰ قطعه از گله تلف شده بودند.
آنچه پرندگان نشان دادند
نشانههای بالینی زیر در گله مشاهده شد:
• کاهش مصرف دان
• سرفه
• افتادگی بالها
• پیچش گردن (تورتیکولی)
• عدم هماهنگی حرکتی
• اسهال آبکی متمایل به سبز
• افسردگی و بیحالی شدید
آنچه کالبدگشایی آشکار کرد
بررسی لاشههای تلفشده، این ضایعات را نشان داد:
• خونریزی در مخاط نای
• خونریزی در نوک غدد پیشمعده
• خونریزی در لوزههای سکومی
• خونریزی در دیواره روده
چرا این گزارش «عجیب» است؟
عجیبترین بخش این پرونده، پیچیدگی علمی آن نیست؛ سادگی آن است. نیوکاسل، برخلاف بسیاری از بیماریهای نوظهور طیور، دهههاست شناختهشده و واکسن آن بهطور گسترده در دسترس است. بااینحال، در این مزرعه نه واکسیناسیونی صورت گرفته بود و نه سابقه ثبتی از سلامت گله وجود داشت. توصیههای پایانی گزارش نیز -بهبود تهویه و کاهش تراکم گله- نشان میدهد شرایط نگهداری هم چندان ایمن نبوده است. به بیان دیگر، این طغیان نه یک راز پیچیده علمی، بلکه نمونهای آموزنده از این واقعیت است که سادهترین اقدامات پیشگیرانه، همچنان مؤثرترین سلاح در برابر مرگبارترین ویروسهای طیور هستند.
مدیریت بحران در مزرعه
برای کنترل طغیان، این اقدامات انجام شد:
• کنترل عفونتهای ثانویه: اکسیتتراسایکلین هیدروکلراید (۲۰۰ میلیگرم در ۴.۵ لیتر آب آشامیدنی، به مدت ۵ تا ۷ روز)
• تقویت ایمنی گله: مکمل Stresswin (۱۰۰ گرم در ۲۰۰ لیتر آب، به مدت ۳ تا ۵ روز)
همچنین به مدیریت مزرعه توصیه شد: پرندگان بیمار فوراً از سالمها جدا شوند، تهویه سالنها بهبود یابد و تراکم بیشازحد گله کاهش پیدا کند.
نتیجهگیری:
نیوکاسل بیماریای نیست که غافلگیرمان کند؛ چیزی که این گزارش غافلگیرکننده میکند این است که چطور نبودِ یک واکسیناسیون ساده و بهموقع میتواند یک گله ۱۵۰۰ قطعهای را در عرض چند روز به بحران بکشاند. برخلاف بسیاری از عفونتهای نوظهور و پیچیده طیور، برای نیوکاسل ابزار پیشگیری از سالها پیش روی میز است: واکسیناسیون منظم در کنار امنیت زیستی پایه (تهویه مناسب، تراکم متعادل و جداسازی سریع پرندگان بیمار). داستان این مزرعه در جیجیگا، یادآوری سادهایست برای هر پرورشدهندهای: گاهی مرگبارترین تهدیدها را نه فقدان دانش، بلکه فقدان یک واکسن معمولی رقم میزند.
منبع :
این نوشته، خلاصه و بازنویسی شدهی گزارش موردی زیر است که در نشریهی International Journal of Medical Parasitology and Epidemiology Sciences (IJMPES) منتشر شده:
Hassan YY. "An Outbreak of Newcastle Disease in a Commercial Poultry Farm in Jigjiga, Ethiopia: A Case Report." Int J Med Parasitol Epidemiol Sci. 2025;6(1):32–34. DOI: 10.34172/ijmpes.4187
تهیه و گردآوری توسط واحد دامپزشکی شرکت دانش بنیان پسوک