سروتایپ‌ها، توپوتایپ‌ها و دودمان های ویروس تب برفکی

تاریخچه شناسایی سروتایپ‌ها 

در سال ۱۹۲۲، «واله» (Vallée) و «کاره» (Carré) نشان دادند که دو سروتایپ از ویروس تب برفکی (FMDV) وجود دارد. آن‌ها این سروتایپ‌ها را بر اساس مناطقی که از آنجا منشأ گرفته بودند. «Vallée O» (برگرفته از منطقه Oise در فرانسه) و ««Vallée A (برگرفته از Allemagne یا همان آلمان در زبان فرانسوی) نام‌گذاری کردند.

چهار سال بعد، در سال ۱۹۲۶، «والدمن» (Waldmann) و «تراوتوین» (Trautwein) وجود سه سروتایپ را به اثبات رساندند. آن‌ها این سروتایپ‌ها را «Waldmann A»، «B» و «C» نامیدند. مشخص شد که Waldmann A و Waldmann B به ترتیب همان Vallée O و Vallée A هستند، در حالی که Waldmann C به عنوان یک سروتایپ سوم و متمایز باقی ماند. بعدها نام‌های Vallée O، Vallée A و Waldmann C به نام‌های کوتاه شده O، A  و C  تغییر یافتند.

شناسایی سروتایپ‌های SAT 

دو سروتایپ جدید در سال ۱۹۴۸ در نمونه‌های ارسالی از «بچوانالند» (بوتسوانای فعلی) و «رودزیای شمالی» (زامبیای فعلی) شناسایی شدند. آزمایش‌های گذشته‌نگر (Retrospective) روی نمونه‌های مربوط به دهه ۱۹۳۰ از «رودزیای جنوبی» (زیمبابوه فعلی)، هر دوی این سروتایپ‌های جدید و همچنین یک سروتایپ جدید سوم را شناسایی کرد. این سروتایپ‌های جدید به نام «قلمروهای جنوب آفریقا ۱ تا ۳» نام‌گذاری شدند که به اختصار SAT 1، SAT 2 و SAT 3  نامیده می‌شوند.

شناسایی سروتایپ Asia 1

سروتیپ Asia 1  در اوایل دهه ۱۹۵۰ در ویروس‌های جداسازی شده از هند و پاکستان شناسایی گردید.

طبقه‌بندی و نام‌گذاری نوین (Nomenclature) 

ویروس تب برفکی (FMDV) دارای هفت سروتایپ متمایز به نام‌های O، A، C، SAT 1، SAT 2، SAT 3 و Asia 1  است. هر سروتایپ را می‌توان از نظر ژنتیکی به توپوتایپ‌ها (Topotypes) و دودمان های (Lineages)مختلف تقسیم کرد.

نحوه نگارش نام ویروس تب برفکی

 نام گونه به صورت (Foot-and-mouth disease virus) نگارش می‌شود. «کمیته بین‌المللی طبقه‌بندی ویروس‌ها» (ICTV) در بخش سوالات متداول خود، توصیه‌هایی را در مورد نحوه نگارش نام گونه‌های ویروسی ارائه داده است.

فرمت پیشنهادی برای ترکیب سروتایپ-توپوتایپ-دودمان(lineage):  هنگام نگارش ترکیبی سروتایپ، توپوتایپ و دودما ن یک سویه از ویروس تب برفکی، «کارگروه نام‌گذاری FMDV» فرمت زیر را پیشنهاد می‌دهد : سروتایپ، اختصار توپوتایپ و دودمان به همین ترتیب و با علامت اسلش (/) از هم جدا می‌شوند. اگر تحت دودمان (Sub-lineage) وجود داشته باشد، به صورت بالانویس (Superscript)  به دودمان(lineage) اضافه می‌شود: 

SEROTYPE / TOPOTYPE ABBREVIATION / Lineage ^SUB-LINEAGE

به عنوان مثال :

• O/ME-SA/PanAsia-2^TER-08

• A/ASIA/Iran-05^HER-10 (سویه مربوط به منطقه ایران)

• Asia 1/ASIA/Sindh-08

قواعد نگارشی مهم:

• سروتایپ‌ها باید همیشه با حروف بزرگ (Upper case) نوشته شوند. استثنای این قاعده Asia 1  است که در آن حرف A  بزرگ و بقیه حروف (sia) کوچک نوشته می‌شوند.

• در مورد سروتایپ‌های SAT 1 تا 3 و همچنین  Asia 1، باید بین حروف و عدد یک فاصله (Space) وجود داشته باشد.

گردآوری و ترجمه توسط واحد دامپزشکی شرکت دانش بنیان پسوک